Spring naar inhoud

Oude Warande gemeentelijke monument

Grotto in het midden van de Oude Warande. Het centrum van de sterstructuur.

Het college van Tilburg heeft de Oude Warande aangewezen als gemeentelijk monument omdat het park een unieke cultuurhistorische waarde heeft.

Het is een van de weinige nog intacte sterrenbossen in Nederland. Wethouder Mario Jacobs: "Waardevol erfgoed gaat niet alleen over panden maar ook over historische groenstructuren."

De Oude Warande is een 18e-eeuws park tussen de Reeshof en Station Tilburg Universiteit en maakt onderdeel uit van Stadsbos013. Het park van zo'n 90 hectare is in 1712 aangelegd in opdracht van Willem van Hessen-Kassel en is een van de weinige intacte sterrenbossen in Nederland. Een sterrenbos wordt zo genoemd omdat vanuit het centraal punt lanen naar de hoeken en de buitenranden lopen.

Het park is in barokke stijl aangelegd met de ontwerpen van de tuinarchitect André le Nôtre (van Versailles) als voorbeeld. Jaren geleden is de gemeente gestart om de oude lanen in ere te herstellen, zieke bomen te verwijderen, de verzande vijver uit te diepen en 'wilde paden' te verwijderen. De Oude Warande dient vaak als decor voor kunstprojecten waaronder de 'Lustwarande'. Het is een unieke combinatie van natuur, ecologie, recreatie en waardevol erfgoed.

Share

3 gedachten over “Oude Warande gemeentelijke monument

  1. Hein van der Schoot

    In 2009 werd een vergunning afgegeven voor de bouw van een kunstwerk annex horecapaviljoen in het centrum van de Oude Warande. Het gemeentebestuur liet toen via de Tilburgse Koerier weten dat 'juridisch verankerd' was dat het bouwwerk, Grotto genaamd, voor een periode van maximaal vijf jaar zou mogen blijven staan. Onder die voorwaarde, zo was even verderop te lezen, waren 'de groene partners' van de gemeente akkoord gegaan met het bouwplan.

    Een paar vragen:
    1. Wie waren die 'groene partners' van de gemeente?
    2. Waarom hebben deze 'groene partners' niets van zich laten horen toen vijf jaar later tegen gemaakte afspraken in de Grotto toch een permanente status kreeg?
    3. Hoe komt het dat er noch in het Brabants Dagblad, noch bij Milieucafe kritische geluiden te horen zijn geweest over dit bouwplan in historisch groen?
    4. Waarom hebben de krant en Milieucafe niet de Kaart van Zijnen uit 1760 erbij gehaald en erop gewezen dat een boom in het centrum een essentieel onderdeel is van het oorspronkelijke ontwerp?
    5. Wie corrigeert de gemeentelijke 'voorlichting'?
    Via gemeentelijke 'informatieborden' is de bevolking jarenlang op de mouw gespeld dat in lang vervlogen tijden een jachtpaviljoen het centrum vormde van het bos. Heeft het gemeentebestuur misschien met dit fabeltje draagvlak willen creëren voor een horecapaviljoen?

    In de Koerier van afgelopen week staat ook weer iets dat niet klopt. Het gemeentebestuur meldt nu dat het bos is hersteld en dat 'de Oude Warande één van de weinige sterrenbossen is van Nederland die nog intact zijn'. Een onjuiste voorstelling van zaken: door toedoen van het gemeentebestuur is juist een essentieel onderdeel in het ontwerp, de boom in het midden, definitief van de kaart geveegd.

    De realisatie van de Grotto is een treffend voorbeeld van hoe in Tilburg de bevolking voor de gek wordt gehouden en omstreden plannen stap voor stap worden doorgeduwd.

  2. Hein van der Schoot

    Tot en met 24 september is er in de Oude Warande nog de tentoonstelling te zien 'Ontwrichting - De Natuur Opnieuw in Kaart Gebracht'. Volgens kunststichting Fundament, die de tentoonstelling organiseerde, laten de geëxposeerde werken 'hun licht schijnen op de manier waarop de moderne mens de natuur waarneemt, definieert en ermee omgaat'.
    In mijn ogen laat de 'Grotto' (zie bovenstaande foto), die mede is gerealiseerd door Fundament, perfect zien hoe onder meer deze kunststichting de natuur waarneemt, definieert en ermee omgaat. In een bosgebied moet kennelijk niet natuurbeleving, maar horeca en kunst centraal staan en bouwen doe je uitgerekend op een historische boomplek (zie de Kaart van Zijnen uit 1760).
    In Tilburg heeft dit kunnen gebeuren zonder dat er in het Brabants Dagblad, bij Milieucafe of door het Regionaal Historisch Archief aandacht is geweest voor het vanuit cultuurhistorisch oogpunt belangrijke gegeven dat een boom als middelpunt deel uitmaakt van het oorspronkelijke ontwerp van het sterrenbos!
    Een historische boomplek is voor sommige mensen kennelijk van geen enkel belang; daar 'schilder' je gewoon overheen.

  3. Hein van der Schoot

    Een paar kanttekeningen bij dit artikel:
    1. Bij de reconstructie zijn niet alleen zieke, maar ook kerngezonde bomen gekapt, onder meer oude inheemse eiken.
    2. Jarenlang is de gemeente bezig geweest met de reconstructie zonder dat er een ecologisch plan was. Je zou denken dat je als gemeente bij zo'n project meteen ook natuurwaarden versterkt. In Tilburg gebeurde dat niet. Eenzijdig lag de focus op het geometrische lanenpatroon.
    3. Jarenlang stond er in het midden van het bos een gemeentelijk 'informatiebord' waarop te lezen was dat hier in lang vervlogen tijden een jachtpaviljoen zou hebben gestaan. In archieven is hierover echter niets te vinden. Wat er wel stond toont de gedetailleerde Kaart van Zijnen uit 1760. Hierop is duidelijk te zien dat een betekenisvolle boom het middelpunt vormde van het sterrenbos. Bij de reconstructie wilde de gemeente daar echter niets van weten. Een horecagelegenheid in de vorm van een kunstwerk moest er komen. Die horecagelegenheid, 'il grotto' genaamd, zou er voor een periode van vijf jaar blijven staan, liet het gemeentebestuur weten via de Tilburgse Koerier. Beslist niet langer. Dat was juridisch vastgelegd, zo was destijds te lezen. Vijf jaar later veranderde de gemeente het bestemmingsplan en kreeg de horecagelegenheid tegen gemaakte afspraken in tóch een permanente status.
    Op gewiekste wijze en onder het mom van 'we gaan de Oude Warande in oude luister herstellen' is de bijzondere boomplek in het midden van het sterrenbos van z'n geschiedenis ontdaan.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Gebruikt Tiny Framework Inloggen